AI-Sana бағдарламасын іске асырудың негізгі нәтижелерінің бірі – Қазақстан университеттерінде жасанды интеллект саласындағы жүздеген қолданбалы жобалардың пайда болуы. Егер бірінші кезеңде негізгі назар ЖИ-құзыреттіліктерді қалыптастыруға және кадрларды даярлауға аударылған болса, бүгінде студенттер нақты салалық міндеттерге арналған өз цифрлық шешімдерін жасап шығаруда, деп хабарлайды Liter.kz ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігіне сілтеме жасап.
Бағдарламаның
екінші кезеңі аясында елдің 105 жоғары оқу орнынан 87 000-нан астам студент
және 1500-ден астам куратор оқудан өтуде. Осы кезеңде бағдарлама қатысушылары
ұлттық компаниялар мен экономиканың басым салаларының қолданбалы міндеттерін
шешуге бағытталған 442 ЖИ-шешім әзірледі. Олар білім мен ғылымнан бастап
денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы, қаржы және өнеркәсіпке дейінгі кең ауқымды
бағыттарды қамтиды.
Ең
көп жоба білім беру саласында жүзеге асырылуда – бүгінгі күні оқыту сапасын
арттыруға, білім беру процесін дараландыруға және әкімшілік рәсімдерді
автоматтандыруға бағытталған 188 шешім жасалды. Мұндай көрсеткіш
университеттердің тек мамандар даярлау орталығы ғана емес, сонымен қатар
өздерінің технологиялық өнімдерін әзірлейтін алаңға айналып жатқанын көрсетеді.
Ең
сәтті жобалардың арасында тәжірибеде қолданылып, жоғары сұранысқа ие болып
жатқан шешімдер де бар. Осындай мысалдардың бірі – Ұлттық тестілеу орталығының
AI-Talapker жобасы – ҰБТ және жоғары оқу орындарына түсу мәселелері бойынша
кеңес беретін AI-чат-бот. Бүгінгі күні жүйе пайдаланушылардың 69 мыңнан астам
өтінішін өңдеп, мамандарға түсетін жүктемені едәуір азайтып, талапкерлер үшін
ақпараттың қолжетімділігін арттырды.
Тағы
бір мысал – Satbayev University-дің онлайн-тестілеу кезінде ашықтық пен
академиялық адалдықты бақылауды қамтамасыз ететін AI-прокторинг жүйесі.
Әзірлеме Қазақстан шегінен шығып, шетелдік ұйымдарда қолданылуда, ал жалпы
пайдаланушылар саны 180 мыңнан асты.
AlmaU-да
тапсырмаларды тексеруді автоматтандыруға, оқушылардың үлгерімін қадағалауға
және білім беру процесінің нәтижелерін талдауға мүмкіндік беретін OquLabs
платформасы дамып жатыр. Шешім орта білім беру ұйымдарының бірқатарында
енгізілген.
Университеттік
ЖИ-жобаларының дамуының келесі кезеңі – әртүрлі интеллектуалды жүйелер
бір-бірімен өзара әрекеттесіп, оқу орнының жекелеген процестерін
автоматтандыратын мультиагенттік платформалар құру болып отыр.
Мысалы,
Қарағанды индустриялық университетінде студенттер мен талапкерлерді
сүйемелдеуге, сондай-ақ академиялық және әкімшілік процестерді қолдауға
арналған ЖИ-агенттерін біріктіретін Smart Bots платформасы жүзеге асырылуда.
Қостанай
өңірлік университетінде интеллектуалды аналитика, контент генерациялау және
дараландырылған оқыту құралдарын қамтитын AI-Mektep платформасы дамып жатыр.
М.
Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті студенттерді тану, цифрлық
құжат айналымы және интеллектуалды көмекшілер қызметтерін біріктіретін Auezov
AI First платформасын енгізуде.
Жеке
бағыт жасанды интеллектті ғылыми қызметте қолданумен байланысты. Әл-Фараби
атындағы Қазақ ұлттық университетінде ғылыми-зерттеу және
тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға арналған өтінімдерді формальды
критерийлер бойынша автоматтандырылған тексеру жүйесін әзірлеу жүргізілуде.
Шешім құжаттарды өңдеуді айтарлықтай жеделдетуге және ғылыми әкімшілендіру
тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жобалар, ғалымдар және
ғылыми жарияланымдар туралы деректерді талдап, сараптамалық шешімдер қабылдауды
қолдай алатын Ұлттық ғылыми кеңес мүшелеріне арналған AI-көмекші жасалуда.
«Мұндай
әзірлемелердің көпшілігі тікелей AI-Sana бағдарламасы аясында студенттердің
өздері жасайтынын атап өткен жөн. Осылайша, жоба қатысушылары заманауи жасанды
интеллект технологияларын меңгеріп қана қоймай, экономика, білім беру және
ғылымның нақты міндеттерін шешу тәжірибесін де алуда. Бағдарламаның алғашқы
нәтижелері Қазақстан университеттерінде технологиялық кәсіпкершілік пен
инновациялардың жаңа мәдениеті қалыптасып жатқанын көрсетеді. Студенттер өз
цифрлық өнімдерінің авторына, ал жоғары оқу орындары – сұранысқа ие
ЖИ-шешімдерін әзірлеу орталықтарына айналуда», – деп хабарлайды министрліктің баспасөз қызметі.
Болашақта
ең үздік жобалар акселерация бағдарламаларынан өтіп, инвестиция тартып, дербес
технологиялық өнім ретінде нарыққа шыға алады. AI-Sana жасанды интеллектің
ұлттық экожүйесін жүйелі түрде қалыптастырып, жақын жылдары Қазақстанның
технологиялық дамуын анықтайтын мамандарды даярлауға жағдай жасауда.