Қарағанды индустриялық
университетінде «Тағам өнімдерінің технологиясы» атты жаңа білім беру бағдарламасы ашылды. Алайда мұнда аспаздарды даярлау туралы сөз болып отырған жоқ — университетте уақыт талабына сай пайдалы, функционалды жаңа буын өнімдерін жасай алатын инженер-технологтар даярланатын болады.
Бүгінде тағам өнеркәсібінің фармацевтикамен неге тығыз байланысты екені, университет зертханасында қандай өнімдер әзірленгені және бұл жобалардың нарыққа шығу мүмкіндігі туралы химиялық технология және экология кафедрасының меңгерушісі, химия ғылымдарының кандидаты, профессор Сәуле
Кабиева айтып берді.
Оның айтуынша, жаңа бағдарламаның идеясы кездейсоқ пайда болған жоқ. Университетте жеті жылдан бері «Фармацевтикалық өндіріс технологиясы» білім беру бағдарламасы табысты жүзеге асырылып келеді. Биологиялық белсенді қоспалармен жұмыс істеу барысында оқытушылар мен ғалымдар бұл әзірлемелерді тағам өнеркәсібінде де тиімді пайдалануға болатынын түсінді.
— Бүгінде тағам тек аштықты басатын құрал ғана емес. Ол иммунитетті нығайтып, ағзаның төзімділігін арттырып, адам денсаулығына пайдалы болуы тиіс. Сондықтан тағам өнімдерінің технологиясы бойынша бағдарламаны ашу біздің ғылыми қызметіміздің заңды жалғасына айналды, — дейді профессор.
Ғалымның айтуынша, қазіргі тағам өнеркәсібі фармацевтика саласымен барған сайын тығыз байланыс орнатуда. Өсімдік сығындылары, дәрумендік кешендер, фармацевтикалық өндіріс үшін әзірленген минералды қоспалар функционалды тағам өнімдерін жасауда да қолданылуы мүмкін.
Бұл бағыттардың өзектілігі COVID-19 пандемиясы кезінде ерекше байқалды. Дәл сол уақытта әлемдік дағдарыстарға қарамастан, азық-түлік пен дәрі-дәрмек әрдайым сұранысқа ие болатыны анық көрінді.
— Пандемия осы салаларда жұмыс істейтін мамандардың қаншалықты маңызды екенін көрсетті. Сондықтан біз бұл бағдарламаны болашақты ескере отырып әзірледік, — дейді Сәуле Кабиева. — Біздің түлектер жұмыссыз қалмайды.
Жаңа білім беру бағдарламасы көптеген бағыттарды қамтиды: нан-тоқаш, сүт, ет және кондитерлік өнімдер технологиясы, сусындар өндірісі және тағам өнеркәсібінің басқа да салалары. Сонымен қатар профессор болашақ түлектердің аспаз емес, инженер-технолог екенін ерекше атап өтті.
— Көпшілік бұл мамандықты аспаздықпен шатастырады. Шын мәнінде, бұл — күрделі техникалық мамандық. Біздің студенттер химиялық үдерістерді, жабдықтарды, өндіріс технологияларын және өнімдерді талдау әдістерін оқиды. Технолог — бұл іс жүзінде инженер, — деп түсіндірді ол.
Маманның міндеті — өнімді шығару ғана емес, оның сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Мысалы, егер қышқыл сүт өнімдері тез бұзылса, технолог консервант қоса салмай, өндірістік үдерісті жетілдіруі керек.
Мамандарды даярлау үшін университет қышқыл сүт және нан-тоқаш өнімдерінің технологиясына арналған заманауи зертхана ашты. Ол сәуір айында халықаралық ғылыми конференция аясында пайдалануға берілді.
Зертхана заманауи құрал-жабдықтармен жабдықталған: тартпа шкафтары, кептіру шкафтары, термостаттар, сүт центрифугасы, гомогенизаторлар, микроскоптар, pH-метрлер және басқа да құрылғылар бар.
— Мен көптеген жоғары оқу орындары мен ғылыми орталықтарда болдым, бірақ дәл осындай заманауи титрлеу үстелін алғаш рет өз университетімізден көріп отырмын, — деп мақтанышпен атап өтті профессор.
Студенттер алғашқы өнімдерін де әзірлеп үлгерді. Олардың қатарында термостаттық айран, сүзбелі қарақұмық тоқаштары, үй ірімшігі және табиғи шие мен цитрус сығындылары қосылған сүт сарысуы негізіндегі сусындар бар.
Сәуле Кабиеваның айтуынша, зертхананың ашылуына келген Оңтүстік Корея, Германия және АҚШ қонақтары әзірленген өнімдердің дәмі мен сапасына жоғары баға берген.
Университет сондай-ақ өңір кәсіпорындарымен — сүт зауыттарымен, нан-тоқаш өндірістерімен және кондитерлік фабрикалармен белсенді ынтымақтастық орнатуды жоспарлап отыр. Университет өндірушілер үшін жаңа рецептуралар, пайдалы қоспалар мен функционалды өнімдер әзірлеуге дайын.
Болашақта университет өз брендімен өнім шығаруды және стартап-жобаларға қатысуды да қарастыруда. Мұндай тәжірибе бұған дейін де болған: кафедра оқытушыларының бірі жастар байқауында жеңіске жетіп, өсімдік шикізаты негізіндегі нәрестелерді шомылдыруға арналған ұнтақ өндірісін іске қосқан.
Алдағы жылдары кафедра ет және кондитерлік өнімдер зертханаларын ашуды, ғылыми зерттеулерді кеңейтуді және өнеркәсіптік кәсіпорындармен ынтымақтастықты нығайтуды жоспарлап отыр.
Ғалымдар өнеркәсіптік өңір тұрғындарының денсаулығына ерекше назар аударуда. Сәуле Кабиеваның айтуынша, зиянды жағдайда жұмыс істейтін адамдар үшін А, В және С дәрумендеріне, антиоксиданттар мен селенге бай өнімдерді тұтыну аса маңызды.
— Антиоксиданттар ағзаға токсиндер мен ауыр металдардың әсерімен күресуге көмектеседі, ал селен иммундық жүйені қолдап, өндірістегі зиянды факторлардың кері әсерін азайтады. Сондықтан біз өсімдік сығындылары мен функционалды тағам өнімдерімен белсенді жұмыс істеп жатырмыз, — деп атап өтті профессор.
Оның айтуынша, жаңа білім беру бағдарламасы — бұл жай ғана тағы бір даярлау бағыты емес. Бұл ғылымды, технологияны және адам денсаулығына деген қамқорлықты біріктіруге жасалған қадам.
Photo Gallery
