Ғылыми жоба

IRN: AP19677907
Машина жасауға арналған металл дайындамалардың сапасына микро/нанобөлшектердің, өнеркәсіп қалдықтарының және ығысудың әсерін зерттеу
Конкурс атауы
2023-2025 жылдарға арналған ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобалар бойынша гранттық қаржыландыруға арналған конкурс
Басым бағыт
Энергетика және машина жасау
Ғылыми бағыт
Көліктік, ауылшаруашылық, мұнайгаз және тау-кен-металлургиялық машина жасау
Зерттеу түрі
Іргелі
Мерзімдері
01.02.2023 ж. – 31.12.2025 ж.

Жобаның өзектілігі

Жобаның идеясы илемдеу және құю теориясы мен технологиясы саласында жаңа білімдер алу және бар білімдерді тереңдету мақсатында алюминий матрицалық композиттердің (АМК) құрылымы мен қасиеттеріне арматуралаудың бастапқы шарттарының және ығысу деформацияларының әсер ету механизмдері мен заңдылықтарын ғылыми сипаттау және ашу болып табылады. Жоба келесі мәселелерді шешуге бағытталған: — металлургиялық қалдықтардың рециклингі; — машина жасау үшін жеңіл, тозуға төзімді, берік металл дайындамаларды алу; — беріктік пен пластикалықтың оңтайлы тепе-теңдігіне қол жеткізу шараларын әзірлей отырып, композициялық материалдың пластикалық ресурсын оңтайлы пайдалану және оларды шешудің ғылыми негізделген тәсілдерін ұсына отырып, өнеркәсіптік ауқымда АМК алуды шектейтін себептерді, сыни нүктелер мен тәуекелдерді анықтау.

Жобаның мақсаты

Алюминий матрицалық Композиттердің құрылымы мен қасиеттеріне арматуралау менвигысу Илемдеудің бастапқы шарттарының әсер ету механизмдері мен заңдылықтарын ғылыми сипаттау және ашу арқылы илемдеу және құю теориясы мен технологиясы саласында жаңа білім алу және бар білімді тереңдету.
Жоба жетекшісі
Абишкенов Максат Жарылгасынович
PhD
«Технологиялық машиналар және көлік» кафедрасының аға оқытушысы
Зерттеу тобы
Ашкеев Жасулан Аманжолович
т.ғ.к.
«Технологиялық машиналар және көлік» кафедрасының доценті
ғылыми қызметкер
Ногаев Кайрош Абилович
т.ғ.к.
«Технологиялық машиналар және көлік» кафедрасының меңгерушісі
ғылыми қызметкер
Лутченко Никита Александрович
магистр
Nazarbayev University ғылыми зерттеулер бойынша ассистент
кіші ғылыми қызметкер
Тавшанов Ильгар Сулейманович
магистр
«Технологиялық машиналар және көлік» кафедрасының оқытушысы
кіші ғылыми қызметкер

Күтілетін нәтижелер

2023 жыл Ғылыми негіздемесі бар АМК-ның перспективалық салмақтық пайыздық құрамдары таңдалады және құйылған және пластикалық деформацияланған АМК тәжірибелік партиялары алынады. Бастапқы ақпаратты өңдеу әдістері мен факторлық эксперимент арқылы таңдалған арматуралық материалдардың түпкілікті АМК құрылымы мен қасиеттеріне әсерін ғылыми бағалау және талдау арқылы АМК-ның перспективалық салмақтық пайыздық құрамдарын таңдау жүзеге асырылады. Құйылған және пластикалық деформацияланған АМК алу бойынша зертханалық экспериментті дайындау және жүргізу үшін арматуралау, құю және пластикалық деформациялаудың шарттары мен технологиялық режимдерін белгілеу жүзеге асырылатын болады. ҒЖБССҚК ұсынған рецензияланатын шетелдік немесе отандық басылымда 1 (бір) мақала немесе шолу жарияланады және Тапсырыс берушіге жобаны іске асыру туралы қысқаша мәліметтер ұсынылады. 2024 жыл Алынған деректерді ғылыми талдаумен және түсіндірумен құйылған және пластикалық деформацияланған АМК-ның физика-механикалық және трибологиялық қасиеттері зерттелетін болады. Құйылған және пластикалық деформацияланған АМК-ның физикалық-механикалық және трибологиялық қасиеттері туралы мәліметтер алынады. Құйылған және пластикалық деформацияланған АМК-ның физика-механикалық және трибологиялық қасиеттері туралы алынған деректерді ғылыми талдау және түсіндіру жүзеге асырылады. Science Citation Index Expanded-те индекстелетін және Web of Science базасындағы импакт-фактор бойынша 1 (бірінші), 2 (екінші) және (немесе) 3 (үшінші) квартильге кіретін және (немесе) Scopus базасында CiteScore бойынша кемінде 50 (елу) процентилі бар жобаның ғылыми бағыты бойынша рецензияланатын ғылыми басылымда 1 (бір) мақала жарияланады және Тапсырыс берушіге жобаны іске асыру туралы қысқаша мәліметтер ұсынылады. 2025 жыл Алынған деректерді ғылыми талдаумен және түсіндірумен құйылған және пластикалық деформацияланған АМК фазалық құрылымдары зерттеледі. Құйылған және пластикалық деформацияланған АМК құрылымы мен фазалары туралы мәліметтер алынады. Құйылған және пластикалық деформацияланған АМК құрылымы мен фазалары туралы алынған деректерді ғылыми талдау және түсіндіру және факторлық эксперимент (соңғы) арқылы құрамды оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірлеу жүзеге асырылады. Science Citation Index Expanded-те индекстелетін және Web of Science базасындағы импакт-фактор бойынша 1 (бірінші), 2 (екінші) және (немесе) 3 (үшінші) квартильге кіретін және (немесе) Scopus базасында CiteScore бойынша кемінде 50 (елу) процентилі бар жобаның ғылыми бағыты бойынша рецензияланатын ғылыми басылымда 2 (екі) мақала жарияланады және Тапсырыс берушіге жоба бойынша қорытынды есеп ұсынылады.

Қол жеткізілген нәтижелер

Жоғары беріктік пен пластикалық қасиеттерді қамтамасыз ететін АМК құрамдарының өзгеруінің оңтайлы аралықтары анықталды. Эксперименттік деректерді талдау көрсеткендей, 1000 г қорытпаға 200 г Тив2 және 170 г SiO2) қосылған кезде АМК беріктігінің максималды мәні қамтамасыз етіледі (σв=500÷510 МПа). Қосымша жоғары механикалық қасиеттерді беру және оларды дайындаманың бүкіл көлеміне біркелкі тарату мақсатында алынған АМК-ны слигпен илемдеу үшін дөңес жұмыс беті бар конус тәрізді орамдар жасалды және жасалды.
Жоба тақырыбы бойынша жарияланымдар
Ашкеев Ж.А., Абишкенов М.Ж., Ногаев К.А., Камаров А.У. К вопросу оптимизации состава алюмоматричных композитов для производства машиностроительных заготовок. Наука и техника Казахстана, 2023, № 3. – С. 12-26. Ашкеев Ж.А., Абишкенов М.Ж., Ногаев К.А., Қансейт Н.Ш., Уктаева Л.И. Дөңес жұмыс беті бар қиық конус пішінді біліктерді қолданып асимметриялы таптау үрдісін зерттеу. Труды университета, 2023, №3(92). – С. 66-71.
Байланыс ақпараты

Сұрақ қою

KZ EN RU