Ғылыми жоба

Кондициясыз темір-марганец құрамды шикізатты пайдалана отырып марганецті ферроқорытпаларды балқыту технологиясын әзірлеу
Конкурс атауы
2024-2026 жылдарға арналған «Жас ғалым» жобасы бойынша жас ғалымдарды гранттық қаржыландыруға арналған конкурс
Мерзімдері
01.06.2024 ж. - 31.12.2026 ж.

Жобаның мақсаты

Құрамында марганец бар ферроқорытпаларды кондициялық емес темір-марганец шикізатын пайдалана отырып балқыту технологиясын әзірлеу. Зерттеу көміртекті және кондиционерленбеген қалдықтарды жою мәселесін шешеді темір-марганец шикізат.
Жоба жетекшісі
Ахметов Бегзат Айткенович
магистр технических наук
научный сотрудник Департамента науки и инноваций
Зерттеу тобы
Ахметов Бегзат Айткенович
магистр технических наук
научный сотрудник Департамента науки и инноваций
руководитель проекта
Нурумгалиев Асылбек Хабадашевич
доктор технический наук
профессор кафедры «Металлургия и материаловедение»
отечественный научный консультант

Қол жеткізілген нәтижелер

Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобаны іске асыру қорытындылары бойынша Web of Science базасының Science Citation Index Expanded индекстелетін және (немесе) Scopus базасында citescore бойынша кемінде 50 (елу) және 1 (бір) процентилі бар жобаның ғылыми бағыты бойынша рецензияланатын ғылыми басылымдарда 2 (екі) мақала жарияланады) металлургия саласындағы отандық басылымдағы, КОКНВО ұсынған немесе оларға тең басылымдардағы мақалалар; Ғылыми зерттеулердің нәтижелері бойынша шетелдік және (немесе) Қазақстандық баспалардың кітаптарында монографияларды, кітаптарды және (немесе) тарауларды жариялау қаралмайды; Алынған нәтижелерді патенттік бюроларда қазақстандық немесе Еуразиялық патенттік бюрода патенттеу мүмкіндіктері қаралмайды; Ғылыми зерттеулердің нәтижелері бойынша ғылыми-техникалық, конструкторлық құжаттаманы әзірлеу көзделмеген; Ғылыми зерттеулердің нәтижелері келешегі бар, болашақта гранттық қаржыландырудың ғылыми жобаларына берілетін болады және келешекте отандық ферроқорытпа зауыттарында енгізу үшін ұсынылатын болады. Жұмыстың негізгі нәтижелері халықаралық конференцияларда, сондай-ақ металлургия саласындағы ұсынылған КОКНВО-ның рецензияланатын шетелдік немесе отандық басылымдарында жарияланады, сондықтан ғалымдар қауымдастығы үшін қолжетімділікке ие болады; Алынған нәтижелердің нысаналы тұтынушылары Қазақстанның ("Қазхром "ТҰК" АҚ, "Теміртау металлургия зауыты" ЖШС, "KSP Steel" ЖШС және т.б.), жақын және алыс шетелдердің ферроқорытпа зауыттары, сондай-ақ көмір өңдеу саласының мүдделі компаниялары болуы мүмкін. Зерттеулер құрамында марганец бар ферроқорытпаларды балқытудың техникалық-экономикалық көрсеткіштерін арттыру тұрғысынан тамаша жаңалық пен перспективаға ие. Бұл ретте кондициялық емес темір-марганец шикізатын пайдалану, сондай-ақ көміртекті шикізат қалдықтарын кәдеге жарату мәселесі шешілетін болады. Ғылыми нәтижелердің қолданылуы мен коммерциялануы өте жоғары деңгейде болады. Брикеттерді пайдалана отырып, құрамында марганец бар ферроқорытпаларды балқытудың әзірленген технологиясы ферроқорытпа зауыттары мен кәсіпорындардың белгілі бір қызығушылығына ие болады. Ферроқорытпа өнеркәсібінде әзірленген технологияны қолдану кезінде күтілетін экономикалық тиімділік электр пештерінің өнімділігін арттыра отырып, өнімнің өзіндік құнын төмендетуден тұрады. Өнімнің өзіндік құнының төмендеуі кондиционерленбеген темір-марганец бар шикізаттан жасалған брикеттерді пайдалану есебінен жүзеге асырылады. Өнімділікті арттыру брикеттердің қажетті электрофизикалық қасиеттеріне байланысты электр пештерінің қуатын арттырудың салдары болады. Ғылыми жобаны іске асыру және өнеркәсіпте әзірленген технологияларды енгізу кезіндегі экологиялық тиімділік оларды металлургиялық қайта бөлуге тартудың кондициялық емес (техногендік) құрамында темір марганец бар материалдарды қолданудан тұратын болады. Тиісінше, тау-кен кәсіпорындары мен жақын аумақтардағы экологиялық жүктеме азаяды. Ғылыми-техникалық жоспарда брикеттерді пайдалану және дайындау бойынша ғылыми база әзірленетін болады. Ғылыми жобаның ғылыми-техникалық тиімділігі "цифрландыру, ғылым және инновациялар есебінен технологиялық серпіліс" ұлттық жобасына сәйкес келеді және Қазақстан Республикасының тау-кен өңдеу, көмір өңдеу және ферроқорытпа кәсіпорындарын дамытуға бағытталған. Тәжірибелі брикеттерді пайдалана отырып, құрамында марганец бар ферроқорытпаларды балқытудың әзірленген технологияларын пайдаланған кезде мультипликативтік әсер электр пеш қондырғыларының қуатын арттырудан ғана емес, сонымен қатар жетекші элементтерді шығаруды арттырудан және тиісінше балқытылатын өнімнің сапалық сипаттамаларын арттырудан тұрады. Құрамында темір марганец бар шикізатты өңдеуді жүзеге асыратын, кондиционерленбеген (техногендік) қалдықтарға жататын жаңа кәсіпорындарды іске қосу мүмкіндігі Әлеуметтік және экономикалық әсер туғызады. Жобаны іске асыруда технологиялық процестерді термодинамикалық модельдеу үшін жаңа бағдарламалық кешен пайдаланылатын болады, бұл құрамында марганец бар ферроқорытпаларды балқыту технологияларын әзірлеу үшін қажетті эксперименттер санын айтарлықтай қысқартатын болады. Термодинамикалық модельдеу тотықсыздану реакцияларының сапалық және сандық көрсеткіштерін болжауға, құрамында марганец бар ферроқорытпаларды балқытудың жоғары температуралық жағдайында элементтердің металлургиялық фазалар бойынша таралуына, сондай-ақ кеңейтілген мәліметтер базасы бар жаңа бағдарламалық кешендерді пайдалану негізінде маңызды технологиялық мәселелерді шешуде уақытты қажет ететін эксперименттерді азайтуға мүмкіндік береді.

Сұрақ қою

KZ EN RU