Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Қазақстанның 20 университетінде жасанды интеллект саласында мамандар даярлау басталып кеткенін хабарлады, деп жазады Kazinform агенттігінің тілшісі.
Digital
Almaty форумында Саясат Нұрбек министрлік әзірлеген, Финляндияның табысты
моделінен шабыт алған жасанды интеллектті дамыту стратегиясын таныстырды.
Бұл
бастаманың негізіне 2017 жылы Хельсинки университеті Google компаниясымен
бірлесіп әзірлеген Elements of AI жобасы алынды. Осы жобаның арқасында елдің
ересек тұрғындарының 10%-ы күрделі алгоритмдер мен математикалық модельдерге
терең бойламай-ақ, ЖИ-дің негізгі қағидаттарын меңгеріп, оларды күнделікті
өмірге енгізе алды. Бұл, ең алдымен, кәсіпкерлерге уақытты басқаруды едәуір
жақсартуға, күнделікті процестерді автоматтандыруға және клиенттік базалармен
жұмысты айтарлықтай жеделдетуге мүмкіндік берді.
— Осы
бағдарламадан шабыт алып, біз одан әрі қадам жасауды шештік. Қазіргі өлшеммен
алғанда едәуір ұзақ уақыт — шамамен бір жарым жыл бойы біз жасанды интеллект
бойынша ауқымды бағдарламаны әзірледік. Биылдың өзінде 20 университетіміздің
базасында 20-дан астам инновациялық оқу бағдарламасы іске қосылды, және 2
мыңнан астам студент — бакалаврлар, магистранттар мен докторанттар — осы
бағдарламалар бойынша білім алып жатыр. Бірақ ең бастысы, біз Google
корпорациясымен бірлесіп әзірлеген бұл курс Қазақстанның барлық студенттері
үшін міндетті болады, — деді Саясат Нұрбек.
Қазіргі
таңда Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінде 680 мың студент оқиды.
— Жаңа
оқу жылынан бастап жоғары білім беру жүйесінде күндізгі бөлімде оқитын барлық
студенттер оқудан өтіп, біз бірлесіп әзірлеген курс бойынша Google
компаниясының сертификатын алуға міндетті болады. Нәтижесінде біз салалық
білімі бар көптеген мамандарды — бухгалтерлерді, заңгерлерді, энергетиктерді,
машина жасаушыларды, халықаралық құқық мамандарын — бірақ маңызды бір дағдымен,
яғни жасанды интеллекттің техникалық қырларына терең үңілмей-ақ, белгілі бір
процестерді автоматтандыру үшін оны қолдана алу қабілетімен дайындаймыз, — деп
түсіндірді ол.
Ол
мұндай тәсілдің арқасында әрбір түлек табысты болып, болашақта өз саласына
инновациялық процестерді енгізе алатынын атап өтті.
Сонымен
қатар министр жасанды интеллект саласындағы мамандарды даярлау үшін тек ноутбуктер
мен компьютерлер жеткіліксіз екенін, қуатты есептеу ресурстары қажет екенін
хабарлады. Сондықтан үш ұлттық университеттің — әл-Фараби атындағы ҚазҰУ,
Гумилев атындағы ЕҰУ және Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ базасында суперкомпьютерлер
орнатылады.
Министрлік
бүгінде Google, Nvidia, Coursera, Binance, Lenovo және басқа да әлемдегі ірі
технологиялық компаниялармен ынтымақтасып отыр.
—
Бүгінгі күні Қазақстанның 93 университетіне Coursera курстарының толық базасына
қолжетімділік берілді, онда студенттер элективті курстарды таңдап,
сертификаттар мен кредиттер ала алады. Біз — Coursera курстары үшін осындай
кредиттік тетікті енгізген алғашқы елміз, — деді Саясат Нұрбек.
Ғылым
министрлігінің басшысы сондай-ақ студенттердің жасанды интеллект саласындағы
дағдыларын жан-жақты дамытуға бағытталған жаңа бірегей AI-Sana бағдарламасы
туралы айтты. Бағдарлама халықаралық сарапшылардың қатысуымен әзірленген, ал
оны қалыптастыруда Стэнфорд жоғары білім беру мектебінің бас технологиялық
директоры және қауымдастырылған деканы Пол Ким жетекші рөл атқарған. Пилоттық
жоба 100 000 қатысушыны қамтып, ұлттық экономикадағы ЖИ әлеуетін ашуға және
технологиялық кәсіпкерлікті қолдауға басымдық береді.
— Біз
үлкен бір воронка құрамыз, онда бүкіл жоғары білім беру жүйесі дәл жасанды интеллект
саласындағы технологиялық аспектілер мен кәсіпкерлік дағдыларға оқытылады.
Неліктен бұл бағдарлама соншалықты үлкен қосымша құн әкеледі деп сенеміз? Қазір
ЖИ көп нәрсеге уәде береді, бірақ ол әлі бизнес деңгейіне — мейрамханаларға,
шағын компанияларға — толық жете қойған жоқ. Көпшілік үшін жасанды интеллект
әлі де ауқымды, технологиялық және ұлттық деңгейдегі нәрсе болып көрінеді.
Қазір бұл — миллиардтар мен триллиондар доллар салатын алып технологиялық
алпауыттар мен мемлекеттердің еншісіндегі дүние... Ал болып жатқанды сырттай
бақылап отырған қарапайым адамдар не істеуі керек? Біз осы күрделі
технологияларды ең төменгі деңгейге дейін жеткізгіміз келеді, сонда
түлектеріміз қарапайым базалық процестерді автоматтандыра алады, — деп атап
өтті ол.
Саясат
Нұрбек үлкен воронка Цифрлық даму министрлігімен серіктестікте құрылатынын, ол
Астана Хаб базасындағы инкубациялық және акселерациялық бағдарламалар арқылы,
Астанада салынып жатқан жаңа ЖИ орталығы арқылы, сондай-ақ 20 өңірдегі өңірлік
хабтар мен біз өңірлік университеттермен бірлесіп іске қосып жатқан 20
бағдарламалау мектебі арқылы өтетінін айтты.
—
Пилоттық түрде біз 100 мың студенттен бастаймыз, олардың ішінен 1000-1500
команда құруды жоспарлап отырмыз. Нәтижесінде біз ЖИ саласында дағдылары бар көптеген
студенттер мен жас кәсіпкерлерді аламыз. Бағдарлама жыл сайын кеңейтіліп, оған
2-3 басым сала қосылып отырады. Биыл біз білім беру, ауыл шаруашылығы және
табиғи ресурстарды басқару, соның ішінде энергетика мен тұрақты энергетика
секілді секторларды қамтып отырмыз. Сондықтан біз барлық ұсыныстарға ашықпыз
және осы салаларда білікті кадрлар іздеп жүрген өнеркәсіптік кәсіпорындармен
ынтымақтастыққа дайынбыз, — деді Ғылым министрлігінің басшысы.
Бұған
дейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметке жасанды интеллект құралдарын
мемлекеттік органдар мен ұлттық компанияларға енгізуді бастауды тапсырған
болатын. Ол адами капиталды дамытуға және жоғары оқу орындарын білім беруден
ғылыми-зерттеу тәсіліне көшіруге бағытталған «AI-Sana» жасанды интеллектті
оқыту бағдарламасының маңыздылығы туралы айтты.